Over familieopstellingen…

Dit weekend stond er in Trouw een stuk over de populariteit van familieopstellingen. Steeds meer coaches en therapeuten maken gebruik van opstellingen. Voor opleidingen en coaching van “bekende” opstellers bestaan zelfs wachtlijsten.

Wij werken ook regelmatig met familieopstellingen en zien het als grote toegevoegde waarde. Een opstelling kan inzicht geven, er kunnen stukjes op zijn plek vallen en niet zelden ontstaat er na een opstelling ontzettend veel ruimte.

Bij jongeren zien we bijvoorbeeld  dat de scheiding van de ouders en de afwezigheid van de vader grote impact heeft op de levens van de kinderen. Ook de problemen van moeders, het overlijden van broertjes en zusjes of familieleden die uit beeld zijn, hebben grote impact. We kunnen hier eindeloos over praten, maar vaak werkt ‘het opstellen’ veel beter. In feite halen we het verhaal uit het hoofd van de deelnemer en zetten we het neer. Met poppetjes op tafel, met blaadjes op de vloer, of met echte mensen (representanten). We zien dat zo’n opstelling vaak veel lucht geeft, ruimte creëert en voor inzicht zorgt. Ook in ons 12-weken programma hebben familieopstellingen een belangrijke plek.

Ieder mens hoort vanaf zijn geboorte (eigenlijk daarvoor al!) bij een familie en heeft daar een diepe binding mee. Of er nou contact is in het echte leven, of niet. Het bloedverwantschap zal altijd blijven. De eerste relatie die je hebt in je leven, is de relatie met je ouders. In die relatie worden basale gevoelens van veiligheid en vertrouwen al vroeg gevormd. Net als opvattingen en beelden over wat liefde is.

Naar deze gevoelens en opvattingen ga je leven. Je leert normen en waarde; wat ‘goed’ is en wat ‘fout’. Sommige van deze normen en waarden kunne heel beknellend zijn. Niet zelden zien wij verstrikkingen in familiesystemen. Belangrijke gebeurtenissen kunnen tot onbewuste dynamieken leiden die verstrikkingen veroorzaken. En van die verstrikkingen hebben mensen last in het dagelijks leven. Symptomen zijn bijvoorbeeld:

  • je onvrij voelen
  • (onbewuste) angsten meedragen
  • het gevoel hebben er nooit helemaal bij te horen
  • relatieproblemen hebben
  • je krachteloos voelen

Verstrikkingen kunnen generaties terug zijn ontstaan. Gebeurtenissen in de oorlog hebben vaak nu nog impact in de levens van de mensen die nu leven. Als zo’n verstrikking impact heeft in het dagelijks leven, is het de moeite waard om met behulp van een familieopstelling te onderzoeken wat er speelt. Het doel van een opstelling is het aan het licht brengen van dynamieken en verstrikkingen. Er kan van alles aan het licht komen. Het voert te ver om daar nu op in te gaan.

Als eerste stap voor het krijgen van inzicht in de dynamieken en verstrikkingen in jouw familiesysteem, kun je een genogram maken. Dit is een soort stamboom, maar dan een beetje anders. Het gaat niet zozeer om de karakteristieken van de diverse familieleden (zoals ‘mijn opa was heel autoritair’ of ‘mijn moeder was erg verlegen’). Het gaat om antwoorden op de vraag of er familiegeheimen bestaan, zoals fraude, incest of mishandeling. Het genogram wordt vaak gebruikt als basis voor een opstelling. Een genogram kun je zo maken, daar heb je niemand voor nodig. Het is vaak al heel bijzonder om met je ouders, opa en oma, ooms en tantes te praten over jullie familiegeschiedenis.

Wat je moet weten

  • Welke plaats neemt jij in het systeem in?
  • Hoe is het met je vader en je moeder?
  • Heeft je vader of je moeder een eerdere grote liefde gehad?
  • Hoe is dat met opa en oma?
  • Hebben er belangrijke gebeurtenissen plaatsgevonden?

Vragen die kunnen helpen

Het genogram maakt, samen met aanvullende informatie over bijzondere gebeurtenissen of situaties in het familiesysteem het beeld meer compleet. Onderstaande vragen kunnen daarbij een eerste zicht geven op eventuele onderliggende dynamieken.

  • Is er sprake van eerdere liefdes?
  • Zijn er bijzondere gebeurtenissen?
  • Zijn er verslaafden in de familie?
  • Is er sprake geweest van ernstige ziekte?
  • Is er sprake geweest van fraude, gevangenis?
  • Is er een familiegeheim?
  • Is er iemand waarover niet wordt gesproken?
  • Wie is wanneer gestorven?
  • Wie werd genegeerd?

Genogram symbolen

Jij staat centraal in het genogram. Je geeft je ouders weer, eventuele broertjes en zusjes, en de generaties daarvoor. Alle informatie die je hebt, is relevant. De volgende symbolen worden gebruikt bij het van een genogram:

Genogram

Het maken van een genogram op zich kan al helend werken. Mocht je nou vragen hebben, of naar aanleiding van jouw genogram meer de diepte in willen, met bijvoorbeeld een familieopstelling, dan kun je natuurlijk altijd contact opnemen. We zijn heel benieuwd wat het maken van jouw genogram je oplevert.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Wij gebruiken cookies om je de best mogelijke ervaring te geven.