Je kunt geen niemand zijn

Dit weekend bezocht ik met mijn gezin de film The Lion King. Een prachtige nieuwe editie, echt super gaaf gemaakt. Het verhaal is voor de meeste mensen wel bekend: het leeuwtje Simba wordt geboren als zoon van de Leeuwenkoning Mufasa. Daarmee staat meteen vast dat hij troonopvolger wordt, iets dat de broer van Mufasa, Scar niet ziet zitten. Deze gemene leeuw jut het kleine leeuwtje Simba op om dingen te doen die hij van zijn vader niet mag, waardoor hij in de problemen komt en Mufasa uiteindelijk, door toedoen van Scar, verongelukt. Simba denkt dat het zijn schuld is en vlucht.

Scar grijpt de macht in het koninkrijk waardoor de boel helemaal verpietert. En Simba bouwt een leven op met zijn nieuwe vrienden. Uiteindelijk wordt hij door zijn vroegere vriendinnetje overgehaald om het koninkrijk te redden en zijn plek als koning in te nemen. Het verhaal zit vol boodschappen, over vriendschap, over de kringloop van het leven, over geven en nemen en over het innemen van je plek. 

Ik zit middenin een systemische opleiding en dan kijk ik met die bril op naar alles wat ik tegenkomt. Zo ook de film.

“Ik ben niemand”

Als iets ontzettend heftigs gebeurt (Simba verliest zijn vader en denkt dat het zijn schuld is), is een van de mogelijke reacties om te vluchten. Simba vlucht letterlijk, weg uit het koninkrijk, weg van zijn familie, weg van zijn troep. Systemisch gezien kun je alleen niet vluchten. In de film zegt hij: “ik ben niemand”.

Dat kan niet. Je bent altijd iemands (klein)zoon of -dochter, iemand broer of zus; je hebt altijd een plek in je familiesysteem. Daar kun je niet voor weglopen. Door je plek te ontkennen, ontken je een deel van jezelf. En uiteindelijk krijg je daar altijd problemen mee. Het is als een bal die je uit alle macht onder water probeert te duwen. Het lukt een tijdje, maar uiteindelijk springt hij toch omhoog. 

In de film lijkt Simba een gelukkig leven te leiden, met zijn nieuwe vrienden, op een prachtige plek, ver van zijn oude troep. Tot Nala, zijn vriendinnetje van vroeger, hem in haar zoektocht naar hulp (onder het regime van Scar is het hele koninkrijk verwoest) vindt en hem wijst op zijn verantwoordelijkheid. “Je moet je plek innemen, je plek als koning”. Simba ziet zijn vader terug in een visioen. Zijn vader vertelt hem: “Als koning was ik het meest trots op een ding: dat ik jou als zoon heb. Ik heb je niet verlaten. Dat zal ik nooit doen…”

Uiteindelijk kiest Simba ervoor om terug te gaan naar huis, om letterlijk zijn plek in te nemen. En loopt alles goed af; het blijft natuurlijk een Disney Film…

Vluchten kan niet

De boodschap die ik in de film zie, is dat je niet kunt vluchten voor je familiesysteem. Simba blijft de zoon van koning Mufasa, hoe ver hij ook vlucht. Dat geldt voor iedereen. En hoe harder je bijvoorbeeld weigert op je vader te gaan lijken, hoe meer je dat uiteindelijk gaan doen. Dat zijn mechanismen die gewoon zo werken.

Op je plek gaan staan binnen je familiesysteem kan veel goeds in gang zetten. Wat daarbij hoort is aankijken wat van jou is, dat geeft je kracht en waardigheid. En sowieso geldt in ieder familiesysteem: wat jij niet draagt, wordt doorgegeven en gedragen door iemand anders uit het familiesysteem. Weglopen van je verleden helpt niet; het aankijken wel.

Veel mensen zijn van hun plek. Ze wijzen bijvoorbeeld een van hun ouders af, of hebben het idee dat ze verantwoordelijk zijn voor het geluk van hun ouders. Er is geen eenduidige manier om op je plek te komen. In de basis komt het erop neer dat je loslaat wat niet van jou is en aankijkt wat wel van jou is. In het geval van Simba, dat hij letterlijk teruggaat en de plek inneemt als zoon van Koning Mufasa.

Opstellingen

Opstellingen zijn een mooie manier om inzicht te creëren hierin. Binnen H3Lab doen we dat bijvoorbeeld door een tafelopstelling, met poppetjes. Een tafelopstelling is eigenlijk een soort 3d-familiefoto. Door middel van een opstelling kun je je innerlijk beeld veranderen en zul je minder op anderen projecteren. Als jouw moeder het bijvoorbeeld psychisch zwaar had, om wat voor reden dan ook, dan kan het zijn dat jij voor haar en misschien ook wel voor je broers en zussen bent gaan zorgen. Dat zorgen zit dan zo in je systeem dat je dat als volwassene ook doet, wellicht zodanig dat je jezelf wegcijfert. Of als iemand in jouw familie werd buitengesloten (bijvoorbeeld door zijn geaardheid of keuzes die hij maakte), kan het zijn dat jij je vaak buitengesloten voelt. Dit is een onbewuste beweging waarin je trouw bent aan jouw systeem.

Een opstelling zorgt ervoor dat dit soort patronen zichtbaar worden. Je ziet  de patronen die het met zich meebrengt. Door het beeld, de foto te veranderen zullen patronen doorbroken worden. Een opstelling werkt vaak maanden door en brengt vergaande veranderingen teweeg. 

We hebben al bijzondere dingen zien gebeuren; van een jongere die het contact met hun ouders herstelt, tot iemand die door het inzicht in zijn verleden ineens snapt waarom hij in het hier en nu zich niet echt durft te verbinden. 

Wij zien het systemisch werk als een heel belangrijke en waardevolle aanvulling op ons werk. Het is een prachtige manier om in de onderstroom, het onderbewuste, het onbekende te werken.

Ben je nou nieuwsgierig geworden naar wat zoiets voor jou zou kunnen betekenen? Neem dan contact op, vrijblijvend. We zien of horen je graag!

Wij gebruiken cookies om je de best mogelijke ervaring te geven.